Op Weg 2026-05 Door: ds. Lucias de Haan
“O Heer, waar is de vredesduif,
of zijn haar vleugels lam,
voorgoed gebroken?
O Heer, wij bouwen oorlogstuig
en kinderen gaan dood
van brood verstoken.”
Een couplet uit een al wat ouder en vergeten geraakt Opwekkingslied (nr. 382). De tekst is nog steeds actueel. Vrede, waar en wanneer, zal het ooit…? Wij vieren de vrijheid en vrede waar we al eenentachtig jaar in leven, maar ondertussen duren elders de oorlogen voort. Uitzichtloos lijkt het, en dan staan de meesten van ons nog op afstand. Wij wonen niet in Oekraïne, Iran, Libanon. Wat bezielt ze toch, die zogenaamde wereldleiders die de wereld de vernieling in leiden? Of is dat te gemakkelijk van mij af wijzen? Wij bouwen oorlogstuig, omdat het nodig is om vrede te bewaren of te brengen. Maar helaas is dat niet het enige wat met oorlogstuig gedaan wordt.
“Eens komt de dag… (…) Zij zullen hun zwaarden omsmeden tot ploegijzers en hun speren tot snoeimessen. Geen volk zal meer het zwaard trekken tegen een ander volk, geen mens zal nog de wapens leren hanteren.”
In de Bijbel kom je visioenen over vrede tegen. Profeten mogen het doorvertellen, zoals Jesaja in bovengenoemde tekst (H2). Hoopvolle teksten. Vrede is in de Bijbel: shalom. Bij vrede denken we al gauw aan de afwezigheid van geweld, geen oorlog. Echter is dat vaak een gewapende of economische vrede. Shalom is een echte, diepe vrede waarin het goed is tussen God en mens, tussen de mensen onderling. Een vrede waarin het kwaad voorgoed voorbij is, verslagen. Oorlogstuig is niet meer nodig, wordt omgesmeed tot landbouwgereedschap. Een teken van toekomst: zaaien met het oog op oogst. Shalom is meer dan de afwezigheid van geweld, het is de aanwezigheid van liefde.
“Nog eens zei Jezus: ‘Vrede zij met jullie! Zoals de Vader Mij heeft uitgezonden, zo zend Ik jullie uit.’ Na deze woorden blies Hij over hen heen en zei: ‘Ontvang de heilige Geest.”
Het is Pasen geweest. Jezus heeft de macht van het kwaad en de dood verslagen. Na de opstanding verschijnt Jezus meermalen aan Zijn leerlingen. Johannes vertelt in hoofdstuk 20 over hoe Jezus hen vrede toewenst. Meerdere keren: vrede voor jullie. De leerlingen worden er op uit gestuurd, net zoals Jezus Zelf door Zijn Vader gezonden werd. De vrede mogen ze verder dragen: delen, vertellen, gestalte geven – vredestichters worden. Dat is niet altijd groot, ook het kleine kan groots zijn. In je spreken, je zwijgen, je omarmen of afwijzen. Jij en ik zitten niet aan tafel bij de vredesbesprekingen tussen Iran en de Verenigde Staten. Wel aan de keukentafel, de bar in de sportkantine, van die alledaagse plekken; zoals oorlog en haat vaak met kleine dingen begint, zo kun je ook dáár beginnen met vrede en verbinding.
“Moge God, die ons hoop geeft, u in het geloof geheel en al vervullen met vreugde en vrede, zodat uw hoop steeds blijft toenemen door de kracht van de heilige Geest.”
Van onszelf zijn wij niet zulke vredestichters. God brengt ons in Jezus het Evangelie van de vrede. Vrede is een geschenk. Ook als wij het doorgeven, mogen we het eerst ontvangen. In de brieven van Paulus (o.a. Romeinen 15) gaat het over de kracht van de Heilige Geest die vruchten in ons leven voorbrengt, waaronder vrede. Dat is een mooi verband: tussen vrede en de Heilige Geest. Een symbool waarin dat samenkomt is de duif, die staat voor zowel vrede als de Heilige Geest.
“Kom, Heilige Geest, Gij vogel Gods,
daal neder waar wij Gij wordt verwacht.”
Een zondagmiddag in april, net buiten Beilen. Blauwe lucht, flarden wolken en opeens daar boven de horizon: een witte vogel. Even gaan mijn gedachten naar Liedboek 680. Misschien is vrede wel dichterbij dan we durven dromen, als we het durven zien en aangaan dat de Geest ook ons in beweging mag zetten. Op onverwachte momenten, ongedachte plaatsen, mogelijk wel heel dichtbij huis: een vredestichter worden.
“Ontferm U Heer. Vergeef ons Heer.
Genees ons Heer en maak uw kerk weer nieuw.
Herstel het recht. Geef vrede.
Doorstroom het land met uw gerechtigheid!”
(Refrein Opwekking 382)